Arbeidsongevallen tijdens telewerk

 

I. Basisbegrippen

1. Wettelijke historiek

Telewerk is de dag van vandaag niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Al sinds 2009 is deze manier van werken opgenomen in de arbeidsongevallenwet. Deze wetgeving werd aangepast aan de nieuwe regelgeving rond occasioneel telewerk, wat door de wet van 05/03/2017 werd bekrachtigd. 

Op 17 januari 2019 werd de Wet met diverse bepalingen inzake sociale zaken gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Deze aanpassingen moeten een gelijke afhandeling van een arbeidsongeval, tijdens telewerk of op de werkvloer, garanderen. Daarnaast wordt er niet langer een onderscheid gemaakt tussen occasioneel en structureel telewerk.

2. Wat is telewerk?

Telewerkers zijn werknemers die werkzaamheden uitoefenen die zowel op als buiten de bedrijfslocatie van de werkgever uitgevoerd kunnen worden. Dit kan bijvoorbeeld in de woning zijn van de werknemer, of in elke andere door hem/haar gekozen plaats

3. Structureel of occasioneel telewerk?

Structureel telewerk betekent dat er op regelmatige basis en niet-incidenteel, werkzaamheden buiten de bedrijfslocatie (bij de werknemer thuis of op een door hem gekozen plaats) worden uitgevoerd, die ook op de bedrijfslocatie van de werkgever zouden kunnen worden uitgevoerd. Structureel telewerk is bovendien individueel vastgelegd in de arbeidsovereenkomst.

Occasioneel telewerk is het uitzonderlijk werken van thuis uit. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan telewerken bij stakingen, hevige sneeuwval of bepaalde persoonlijke redenen (er dient iemand thuis te zijn omdat men bijvoorbeeld een herstelling komt doen aan de woning). Voor occasioneel telewerk is het belangrijk dat de werkgever verwittigd wordt. De afspraken kunnen opgenomen worden in een cao of in het arbeidsreglement.

In de praktijk maakt AXA geen onderscheid tussen structureel en occasioneel telewerk voor de afhandeling van een arbeidsongeval. Wel is er een minimum aan bewijslast noodzakelijk want de definitie van een arbeidsongeval blijft van toepassing. Met de nieuwe wet wordt er gesteld dat een ongeval bij telewerk gebeurd is tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst, behalve wanneer er een tegenbewijs is. Dat betekent dat men voor deze ongevallen ervan uitgaat dat deze tijdens de arbeidsovereenkomst en door de uitvoering ervan gebeurd zijn. De ongevallen tijdens de lunch worden beschouwd als arbeidsongeval indien ze vergelijkbaar zijn met ongevallen die zich ook op het werk kunnen voordoen. Maar bijvoorbeeld het gras afrijden of strijken staan niet in relatie met de uit te voeren arbeid.

Om de telewerkers niet te discrimineren ten opzichte van de werknemers, tewerkgesteld in de bedrijfslokalen, dienen hier dezelfde principes te worden gehanteerd, nl. het normale gebruik van de rusttijd en het feit of de werknemer zich al dan niet onder het (virtuele) gezag van de werkgever bevindt.

Anderzijds mogen er ook niet meer rechten toegekend worden aan telewerkers en dienen de toegelaten activiteiten te worden beperkt tot hetgeen ook voor de werknemers in de lokalen van de werkgever als normaal gebruik wordt beschouwt.

Even ter verduidelijking :

Ongevallen die zowel op de werkplaats als thuis kunnen gebeuren, kunnen beschouwd worden als een arbeidsongeval. Enkele voorbeelden:

  • Een telewerker valt van de trap op het moment dat hij even een pauze neemt (lunch/toilet).
  • Een telewerker struikelt over een kabel aan zijn bureau wanneer hij wil rechtstaan.
  • Een werknemer wil een tasje thee maken tijdens de lunchpauze en loopt brandwonden op.

Maar opgelet! Wanneer een telewerker tijdens zijn middagpauze gekwetst raakt omdat hij gaat tuinieren of strijken, dan zal dit NIET beschouwd worden als een arbeidsongeval! Men kan dit immers ook niet doen op de arbeidsplaats.

4. Arbeidsweg en telewerk

De nieuwe wetgeving erkent ook het begrip 'arbeidsweg' voor een telewerker. Dit is van toepassing op het traject heen en terug naar de plaats waar de telewerker gaat voor de lunch en op het traject naar de crèche/school van zijn kinderen.

Dit werd voor het verschijnen van deze wet al door AXA toegepast.

Een voorbeeld: Een telewerker gaat ’s morgens zijn kinderen afzetten op school en raakt op de terugweg betrokken in een verkeersongeval waarbij hij verwondingen oploopt. Dit kan als een arbeidswegongeval aangegeven worden.

 

II. Telewerkongevallen geregistreerd bij AXA Belgium tussen 2014 en 20181

 

1. Aantal dossiers

Tussen 2014 en 2018 werden bij AXA Belgium 49 telewerkongevallen geregistreerd. Een cijfer dat in de loop der jaren vrij constant is gebleven, waarschijnlijk omdat functies die beantwoorden aan de criteria voor telewerk doorgaans een laag risiconiveau inhouden. 

2. Arbeidsongeschiktheid

28 van de 49 ongevallen hebben geleid tot tijdelijke arbeidsongeschiktheid. De duur van de ongeschiktheid is echter wel hoog, met 1133 dagen in totaal.  Dit cijfer toont aan dat de ongevallen waarbij telewerkers betrokken zijn, vrij ernstige arbeidsongevallen zijn.

3. Opgelet met vrijdagen!

Vrijdag is een populaire telewerkdag, waarop 27% van de ongevallen zich voordoen.

4. Leeftijd en anciënniteit

33% van de slachtoffers zijn tussen 50 en 60 jaar oud. De meeste slachtoffers hebben 10 tot 20 jaar anciënniteit in de onderneming.

5. De risicomaanden

De meeste telewerkongevallen doen zich voor in januari, februari en juli terwijl oktober, november en december de rustigste maanden zijn. 86% van de ongevallen doen zich voor tussen 10 en 16 uur.

6. Omstandigheden van de telewerkongevallen

41%  van de ongevallen heeft te maken met een (val van de) trap. Het nemen van de trap is daarmee de hoofdoorzaak van arbeidsongevallen tijdens telewerk

  • 20 telewerkongevallen die bij AXA werden geregistreerd, hebben te maken met een val van de trap of een trede. Dat vertegenwoordigt ongeveer 41% van het totaal.
  • 6 arbeidsongevallen hebben te maken met een verkeerde beweging of een verkeerde stap.
  • 5 ervan waren het gevolg van een val over een voorwerp (kabel, stoelpoot).
  • 5 ongevallen zijn ongevallen tijdens de middagpauze. (4 snijwonden en 1 brandwonde).
  • 4 ongevallen hebben te maken met vallen op vlakke ondergrond (uitglijden).
  • 2 ongevallen hebben te maken met een stoot tegen het hoofd.
  • 1 arbeidsongeval is het gevolg van het gebruik van een cutter.
  • 1 persoon is van zijn stoel gevallen.
  • 1 werknemer raakte gewond door een vallend voorwerp.

 

___________

[1] Deze cijfers houden rekening met de ongevallen die zich tussen 2014 en 2018 hebben voorgedaan in telewerk. Ongevallen op de arbeidsweg worden in deze analyse niet meegerekend.

Contacteer ons
Gianni De Muynck Woordvoerder, AXA Belgium (Insurance)
Gianni De Muynck Woordvoerder, AXA Belgium (Insurance)
Over AXA Belgium

AXA Belgium, dat zijn ongeveer 3200 makelaars, 450 bankagenten en 3500 medewerkers die hun expertise ten dienste stellen van 2,9 miljoen klanten om flexibele verzekeringsproducten aan te bieden die aangepast zijn aan hun reële behoeften. Als verzekeraar is AXA Belgium ook een cruciale speler op het vlak van preventie. Bescherming zit in haar DNA, wat iedere dag opnieuw blijkt uit de omvangrijke investeringen in het onderzoek naar en de sensibilisering voor risico's. In 2018 behaalde AXA Belgium een omzet van 3,1 miljard EUR en een bedrijfsresultaat van 396 miljoen EUR.

Privacy disclaimer.

AXA Belgium
Troonplein 1
1000 Brussel